Baga kag pagginhawa: ubo, TB kag pulmonya
Ang kalabanan sang ubo upod sang sip-on kag nagadula lang sa sulod sang pila ka semana. Ang pagpahuway, pag-inom sang tubig, mainit nga ilimnon kag dugos (para sa labaw isa ka tuig ang edad) makapagaan sang pamatyag samtang nagaayo.
May mga ubo nga kinahanglan ipatan-aw sa health worker. Ang ubo nga nagadugay sang 2 ka semana ukon labaw pa kinahanglan ipa-check para sa TB, kag libre ang test kag ang mga bulong sa mga health center sang gobyerno kag TB-DOTS center. Ang mataas nga hilanat nga may madasig ukon budlay nga pagginhawa mahimo nga pulmonya, nga kinahanglan gilayon tan-awon sang doktor.
Ginapaathag sang mga giya sa idalom ang pag-atipan sa balay, ang mga bulong nga mabakal bisan wala sing reseta, kag san-o magpatan-aw. Magkadto gilayon sa emergency room kon budlay magginhawa, nagaasul ang bibig ukon tumoy sang tudlo, masakit ang dughan ukon nagaubo sang dugo.
4 ka giyaGin-update sang Nobyembre 1, 2026
Kon emergency, magkadto gilayon sa pinakamalapit nga emergency room ukon tawgi ang 911. Tawgi ang 911
Mga giya parte sa sini nga topiko
Sintomas sang pulmonya (pneumonia) sa mga hamtong kag tigulang
Ang pulmonya (pneumonia) impeksyon nga nagapuno sang likido sa magagmay nga bulsa sang hangin sa baga. Sagad nga sintomas sang pulmonya ang ubo nga may plema, hilanat kag pagkurog, budlay magginhawa, kag sakit sa dughan sa pagginhawa. Sa tigulang, mahimo pagkalibog ukon indi pagkaon lang ang makita. Ang pulmonya tungod sa bacteria kinahanglan sang antibiotic halin sa doktor. Ang labaw sa 65 kag may malawig nga balatian dapat magpakonsulta gilayon. Nagabulig ang PhilHealth sa gasto sa ospital.
Sintomas sang TB: madugay nga ubo, libre nga TB test kag pagbulong
Ang tuberculosis (TB) isa ka impeksyon nga tungod sa kagaw nga masami nagaatake sa baga kag nagalapta paagi sa hangin. Ang sagad nga mga sintomas sang TB amo ang ubo nga nagadugay sang 2 ka semana ukon labaw pa, hilanat, pagbalhas sa gab-i, pagniwang kag kakapoy. Sa Pilipinas, libre ang TB test kag bulong sa mga health center sang gobyerno kag sa mga TB-DOTS center. Mabulong ang TB paagi sa bulong nga ginainom adlaw-adlaw sa sulod sang pila ka bulan, basta tapuson ang bug-os nga pagbulong.
Bulong sa ubo: pag-atipan sa balay, lagundi, kag san-o magpakonsulta
Masami halin sa sip-on ukon trangkaso ang ubo kag nagaayo sa 3 tubtob 4 ka semana. Ang pinakamaayo nga bulong sa ubo sa balay amo ang pahuway, madamo nga ilimnon, kag mainit-init nga ilimnon nga may dugos (indi sa lapsag nga wala pa 1 ka tuig). Nagapahapos sang ubo ang herbal nga lagundi pero indi nagabulong sang kabangdanan. Indi makabulig ang antibiotic sa kalabanan sang ubo. Sa Pilipinas, ipa-TB check sa health center ang ubo nga 2 ka semana na, kag magpabulig gilayon kon budlay magginhawa.
Sip-on (common cold): bulong sa balay nga epektibo kag indi
Ang sip-on (common cold) isa ka indi grabe nga impeksyon sa ilong kag tutunlan tungod sa virus. Ang kalabanan nagaayo sa mga isa ka semana, pero ang nagatulo nga sip-on kag ubo mahimo magdugay sang 2 ka semana ukon labaw pa. Makabulig ang pahuway, madamo kag mainit-init nga ilimnon, singaw, kag saline (tubig nga may asin) sa ilong para magmayo ang pamatyag. Indi makabulig ang antibiotic sa sip-on. Magpabulig gilayon kon nagabudlay ukon nagadasig ang pagginhawa, ukon kon indi makainom ang bata.
Masami nga mga pamangkot
Ang kada sabat yara sa giya nga gin-link.
May pamangkot ka parte sa imo kaugalingon nga kahimtangan?
Si Joy, ang amon Giya sa sintomas, nagasabat sa imo lingguahe, libre, bisan ano nga oras. Si Joy isa ka AI agent, indi tawo: kon may emergency, tawagi ang 911.