Baga at paghinga: ubo, TB at pulmonya
Karamihan ng ubo ay kasama ng sipon at kusang nawawala sa loob ng ilang linggo. Ang pahinga, pag-inom ng tubig, maiinit na inumin at honey (para sa may edad na higit isang taon) ay makapagpapagaan ng pakiramdam habang nagpapagaling.
May mga ubong kailangang ipatingin sa health worker. Ang ubong tumatagal nang 2 linggo o higit pa ay kailangang ipa-check para sa TB, at libre ang test at ang mga gamot sa mga health center ng gobyerno at TB-DOTS center. Ang mataas na lagnat na may mabilis o hirap na paghinga ay maaaring pulmonya, na kailangang matingnan agad ng doktor.
Ipinapaliwanag ng mga gabay sa ibaba ang alaga sa bahay, ang mga gamot na nabibili nang walang reseta, at kailan dapat magpatingin. Pumunta agad sa emergency room kapag hirap huminga, nangangasul ang labi o dulo ng daliri, masakit ang dibdib o umuubo ng dugo.
4 gabayNa-update noong Nobyembre 1, 2026
Kapag emergency, pumunta agad sa pinakamalapit na emergency room o tumawag sa 911. Tumawag sa 911
Mga gabay sa paksang ito
Sintomas ng TB: matagal na ubo, libreng TB test at gamutan
Ang tuberculosis (TB) ay impeksiyong dulot ng mikrobyo na kadalasang umaatake sa baga at kumakalat sa hangin. Karaniwang sintomas ng TB ang ubo na tumatagal nang 2 linggo o higit pa, lagnat, pagpapawis sa gabi, pagbaba ng timbang at pagkapagod. Sa Pilipinas, libre ang TB test at gamot sa mga health center ng gobyerno at sa mga TB-DOTS center. Nagagamot ang TB sa pag-inom ng gamot araw-araw sa loob ng ilang buwan, basta tapusin ang buong gamutan.
Gamot sa ubo: alaga sa bahay, lagundi, at kailan magpatingin sa doktor
Kadalasang galing sa sipon o trangkaso ang ubo at kusang nawawala sa 3 hanggang 4 na linggo. Ang pinakamabuting gamot sa ubo sa bahay ay pahinga, maraming inumin, at maligamgam na inumin na may honey (bawal sa baby na wala pang 1 taon). Pampaginhawa ng ubo ang lagundi, isang herbal na gamot, pero hindi nito ginagamot ang sanhi. Hindi tumutulong ang antibiotic sa karamihan ng ubo. Sa Pilipinas, ipa-TB check sa health center ang ubo na 2 linggo o higit pa, at magpatulong agad kapag hirap huminga.
Sipon (common cold): gamot sa bahay na epektibo at ano ang hindi
Ang sipon (common cold) ay banayad na impeksiyon ng ilong at lalamunan na dulot ng virus. Karamihan ay gumagaling sa loob ng mga isang linggo, pero puwedeng tumagal nang 2 linggo o higit pa ang tumutulong sipon at ubo. Nakatutulong ang pahinga, maraming inumin, maligamgam na inumin, singaw, at saline (tubig-alat) sa ilong para gumaan ang pakiramdam. Walang epekto ang antibiotic sa sipon. Magpatulong agad kapag nahihirapan o bumibilis ang paghinga, o kapag hindi makainom ang bata.
Sintomas ng pneumonia (pulmonya) sa adults at nakatatanda
Ang pneumonia, o pulmonya, ay impeksiyon na pumupuno ng likido sa maliliit na supot ng hangin sa loob ng baga. Karaniwang sintomas ng pneumonia ang ubo na may plema, lagnat at panginginig, hirap huminga, at pananakit ng dibdib kapag humihinga. Sa nakatatanda, baka pagkalito o ayaw kumain lang ang makita. Kailangan ng antibiotic mula sa doktor ang pneumonia na dulot ng bacteria. Dapat magpatingin agad ang lampas 65 at may pangmatagalang sakit. Tumutulong ang PhilHealth sa gastos sa ospital.
Mga karaniwang tanong
Nasa gabay na naka-link ang bawat sagot.
May tanong tungkol sa sarili mong sitwasyon?
Sumasagot si Joy, ang aming Gabay sa sintomas, sa iyong wika, libre, anumang oras. AI agent si Joy, hindi tao: sa emergency, tumawag sa 911.