Maghanap ng pangangalaga at impormasyong pangkalusugan na mapagkakatiwalaan

• Sintomas ng TB: matagal na ubo, libreng TB test at gamutan

  Ang tuberculosis (TB) ay impeksiyong dulot ng mikrobyo na kadalasang umaatake sa baga at kumakalat sa hangin. Karaniwang sintomas ng TB ang ubo na tumatagal nang 2 linggo o higit pa, lagnat, pagpapawis sa gabi, pagbaba ng timbang at pagkapagod. Sa Pilipinas, libre ang TB test at gamot sa mga health center ng gobyerno at sa mga TB-DOTS center. Nagagamot ang TB sa pag-inom ng gamot araw-araw sa loob ng ilang buwan, basta tapusin ang buong gamutan.

  Basahin ang gabay

• Gamot sa ubo: alaga sa bahay, lagundi, at kailan magpatingin sa doktor

  Kadalasang galing sa sipon o trangkaso ang ubo at kusang nawawala sa 3 hanggang 4 na linggo. Ang pinakamabuting gamot sa ubo sa bahay ay pahinga, maraming inumin, at maligamgam na inumin na may honey (bawal sa baby na wala pang 1 taon). Pampaginhawa ng ubo ang lagundi, isang herbal na gamot, pero hindi nito ginagamot ang sanhi. Hindi tumutulong ang antibiotic sa karamihan ng ubo. Sa Pilipinas, ipa-TB check sa health center ang ubo na 2 linggo o higit pa, at magpatulong agad kapag hirap huminga.

  Basahin ang gabay

• Normal na blood pressure: BP chart at kahulugan ng mga numero

  Ang normal na blood pressure ng adult ay mas mababa sa 120/80. Ayon sa WHO, ang 140/90 o higit pa sa dalawang magkaibang araw ay high blood o altapresyon, at ang 180/120 o higit pa ay mapanganib na taas. Mababa ang mas mababa sa 90/60. Sa bahay, mas mababa ang hangganan ng mataas: 135/85. Iisa ang chart para sa adults sa anumang edad. Ang bata ay ikinukumpara sa ibang bata na kapareho ng edad, kasarian at taas. Puwede kang magpa-BP sa barangay health station o YAKAP clinic.

  Basahin ang gabay

• Sakit ng tiyan: karaniwang sanhi at mga senyales ng panganib

  Halos lahat ay nagkakasakit ng tiyan. Kadalasan, galing ito sa kabag, impatso (indigestion), tibi o impeksiyon sa tiyan, at gumagaling ito sa loob ng isa o dalawang araw. Pero may sakit ng tiyan na kailangang ipatingin agad sa doktor, gaya ng appendicitis, ulcer na dumurugo o pagbubuntis sa labas ng matris. Nagbibigay ng palatandaan kung gaano ito ka-urgent ang lugar ng sakit, ang pakiramdam nito at ang mga kasabay na sintomas, pero health worker lang na susuri sa iyo ang makaaalam ng sanhi.

  Basahin ang gabay

• Sakit ng ulo: mga uri, gamot at kailan ito delikado

  Karamihan ng sakit ng ulo ay tension headache o migraine. Puwedeng sobrang sakit nito pero kadalasan hindi malubha, at gumagaan sa pahinga, tubig, pagkain at simpleng painkiller. Ang madalas na pag-inom ng painkiller ay puwedeng magdulot ng sakit ng ulo araw-araw. Hindi malalaman sa sakit ng ulo ang blood pressure: sukatin ito. Humingi agad ng tulong sa biglaan at sobrang tinding sakit ng ulo, o kung may panghihina, pagkalito, kombulsyon, lagnat na may matigas na leeg, o nasaktan ang ulo.

  Basahin ang gabay

• An-an (tinea versicolor): puting batik, gamot at pag-iwas

  Ang an-an, o tinea versicolor, ay karaniwang kondisyon sa balat na dulot ng isang yeast na normal na nakatira sa balat ng lahat. Nagdudulot ito ng patag na patse, kadalasang mas maputi kaysa sa balat sa paligid, sa dibdib, likod, leeg at braso. Hindi ito nakakahawa at hindi ito senyales ng pagiging madumi. Kadalasang nawawala ito sa antifungal shampoo o cream mula sa botika, pero puwedeng abutin nang ilang buwan bago bumalik ang kulay, at madalas bumabalik ang an-an kapag mainit ang panahon.

  Basahin ang gabay

Lahat ng gabay pangkalusugan