Tiyan at pagtunaw: pagtatae, sakit ng tiyan at kabag
Karamihan ng problema sa tiyan, gaya ng pagtatae (LBM) o bahagyang pananakit pagkatapos kumain, ay gumagaling sa bahay sa loob ng isa o dalawang araw. Ang pinakamahalaga kapag nagtatae ay palitan ang nawawalang tubig sa katawan: pinakamabisa ang oral rehydration solution (ORS), at libre itong naibibigay ng mga health center at YAKAP clinic.
May mga senyales na hindi dapat ipagpaliban. Bantayan ang dehydration, gaya ng kaunting ihi, tuyong bibig o di-pangkaraniwang antok, lalo na sa sanggol, maliliit na bata at matatanda. Kailangang magpatingin sa doktor kapag may dugo sa dumi, o kapag matindi, palala nang palala o nasa iisang bahagi ang sakit ng tiyan.
Ipinapaliwanag ng mga gabay sa ibaba ang alaga sa bahay, ano ang kakainin at iinumin, at kailan pupunta sa health center o emergency room.
3 gabayNa-update noong Nobyembre 1, 2026
Kapag emergency, pumunta agad sa pinakamalapit na emergency room o tumawag sa 911. Tumawag sa 911
Mga gabay sa paksang ito
Sakit ng tiyan: karaniwang sanhi at mga senyales ng panganib
Halos lahat ay nagkakasakit ng tiyan. Kadalasan, galing ito sa kabag, impatso (indigestion), tibi o impeksiyon sa tiyan, at gumagaling ito sa loob ng isa o dalawang araw. Pero may sakit ng tiyan na kailangang ipatingin agad sa doktor, gaya ng appendicitis, ulcer na dumurugo o pagbubuntis sa labas ng matris. Nagbibigay ng palatandaan kung gaano ito ka-urgent ang lugar ng sakit, ang pakiramdam nito at ang mga kasabay na sintomas, pero health worker lang na susuri sa iyo ang makaaalam ng sanhi.
Pagtatae (LBM): ORS, pagkain at kailan magpatingin
Ang pagtatae o LBM ay malabnaw o matubig na dumi nang tatlo o higit pang beses sa isang araw. Kadalasang dulot ito ng impeksiyon sa bituka mula sa maruming tubig o pagkain, at gumagaling sa loob ng isang linggo. Ang pinakamahalagang gamot ay ORS (oresol), libre sa health center at YAKAP clinic. Patuloy na kumain at magpasuso. Pumunta sa ospital kapag may senyales ng matinding dehydration, at magpatingin sa doktor kapag may dugo sa dumi, kapag baby ang nagtatae, o kapag hindi ito gumagaling.
Kabag: sanhi, gamot at mga senyales ng panganib
Ang kabag (bloating) ay tiyang puno, masikip o lumalaki dahil sa hangin. Karaniwan ito at kadalasang hindi delikado. Galing ang hangin sa nalulunok mo at sa bacteria sa bituka na tumutunaw sa monggo, repolyo, gatas at softdrinks. Nakatutulong ang dahan-dahan at maliliit na kain, paglakad matapos kumain at simethicone sa botika. Magpatingin kung halos araw-araw ito, o may pagpayat, dugo sa dumi o pagsusuka. Ang sakit sa dibdib na parang kabag ay puwedeng atake sa puso: tumawag sa 911.
Mga karaniwang tanong
Nasa gabay na naka-link ang bawat sagot.
May tanong tungkol sa sarili mong sitwasyon?
Sumasagot si Joy, ang aming Gabay sa sintomas, sa iyong wika, libre, anumang oras. AI agent si Joy, hindi tao: sa emergency, tumawag sa 911.