Tagipusuon kag presyon sang dugo: hibaloa ang imo numero
Masami nga wala sing sintomas ang high blood (altapresyon), gani madamo ang nakahibalo lang sini pagkatapos ma-stroke ukon atakehon sa tagipusuon. Ang bugtong nga paagi para mahibaluan ang imo numero amo ang pagpasukat sini.
Libre ang pagpakuha sang blood pressure sa barangay health station, rural health unit ukon YAKAP clinic. Kon ginapasukat ka sang doktor sa balay, ginapakita sang amon giya kon paano ini sukaton sang husto kag isulat ang resulta nga dalhon mo sa check-up.
Ginapaathag sang mga giya sa idalom ang kahulugan sang mga numero, kon paano nagabulig ang pagbag-o sang pagkabuhi kag ang maintenance nga bulong, kag ang mga senyales nga kinahanglan gilayon sang bulig. Magkadto gilayon sa emergency room kon masakit ang dughan, hinali nga nagluya ang isa ka bahin sang lawas, budlay maghambal ukon grabe nga budlay magginhawa.
5 ka giyaGin-update sang Nobyembre 1, 2026
Kon emergency, magkadto gilayon sa pinakamalapit nga emergency room ukon tawgi ang 911. Tawgi ang 911
Mga giya parte sa sini nga topiko
High blood (mataas nga presyon sang dugo): sintomas, numero kag ano ang himuon
Ang high blood, ukon mataas nga presyon sang dugo (hypertension), ara sa mga 1 sa kada 3 ka adulto sa Pilipinas. Masami wala ini sang sintomas, gani madamo ang wala nakahibalo tubtob ma-stroke ukon ma-atake sa tagipusuon. Ang reading nga 140/90 ukon labaw pa sa labaw sa isa ka adlaw nagakahulugan nga may high blood ka. Nagapanubo ini sa diutay nga asin, regular nga ehersisyo kag adlaw-adlaw nga maintenance nga bulong, kag may libre nga check kag bulong sa health center kag sa PhilHealth YAKAP.
Sintomas sang heart failure: manas, budlay magginhawa kag san-o magpabulong
Ang heart failure nagakahulugan nga indi na makabomba sing maayo sang dugo ang tagipusuon, pero wala ini nag-untat. Ang panguna nga sintomas sang heart failure amo ang budlay magginhawa, manas sang tiil, bukong-bukong, batiis ukon tiyan, kakapoy kag hinali nga pagbug-at tungod sa tubig. Ang bulong kada adlaw, diutay nga asin kag pagtimbang kada aga nagabulig nga stable ini sa madamo nga tuig. Nagabulig ang PhilHealth sa bayaran sa ospital kag sa pila ka maintenance nga bulong sa YAKAP clinic.
Sakit sa kidney (CKD): sintomas, test kag dialysis
Ang chronic kidney disease (CKD) ukon malawig nga sakit sa kidney amo ang hinay nga kahalitan sang mga kidney, kag indi na nila malimpyohan sing maayo ang dugo. Ang temprano nga sakit sa kidney masami wala sing sintomas, gani blood test para sa creatinine (eGFR) kag urine test lang ang makakita sini. Diabetes kag high blood ang pinakasagad nga kabangdanan. Mapahinay ini sang pagbulong. Kon mag-untat ang kidney, kinahanglan ang dialysis ukon transplant, kag nagabulig ang PhilHealth sa bayad.
Normal nga presyon sang dugo: BP chart kag kahulugan sang numero
Ang normal nga presyon sang dugo sang hamtong nubo sa 120/80. Suno sa WHO, ang 140/90 ukon labaw pa sa duha ka lain nga adlaw ginakabig nga high blood, kag ang 180/120 ukon labaw pa delikado nga kataas. Nubo ang BP kon nubo sa 90/60. Sa balay, mas nubo ang utlanan sang mataas: 135/85. Isa lang ang chart para sa mga hamtong sa bisan ano nga edad. Ang bata ginakumparar sa iban nga bata nga pareho sang edad, sekso kag kataason. Makapasukat ka sang BP sa barangay health station ukon YAKAP clinic.
Paano gamiton ang BP monitor sa balay kag magsukat sang BP nga mano-mano
Agod husto, magpahuway sang 5 ka minuto, magpungko nga nakasandig, nakatapak ang tiil, kag ibutang ang cuff nga husto ang kadakuon sa ibabaw nga butkon nga wala manggas, pareho kataas sang tagipusuon. Magkuha sang duha ka reading nga 1 ka minuto ang ulot kag isulat ini. Tun-i kon paano magsukat sang blood pressure sa balay, sa monitor ukon mano-mano, paano mag-log, kag san-o magpatan-aw sa doktor. Wala sang monitor? Magpa-check sa barangay health station, RHU ukon PhilHealth YAKAP clinic.
Masami nga mga pamangkot
Ang kada sabat yara sa giya nga gin-link.
May pamangkot ka parte sa imo kaugalingon nga kahimtangan?
Si Ramon, ang amon Coach sa blood pressure, nagasabat sa imo lingguahe, libre, bisan ano nga oras. Si Ramon isa ka AI agent, indi tawo: kon may emergency, tawagi ang 911.