Sintomas ti masikog: umuna a pagilasinan, pregnancy test ken ania ti sumaruno nga aramiden

Ti kadawyan unay nga umuna a pagilasinan ti panagsikog ket ti saan nga iyaay ti regla (delayed wenno missed period). Dagiti dadduma a sintomas ket kadawyan a mangrugi iti agarup 4 agingga iti 6 a lawas ti panagsikog. Mabilang dagitoy a lawas manipud iti umuna nga aldaw ti naudi a reglam, isu a daytoy ti tiempo a rumbeng koma nga umay ti sumaruno a reglam, wenno maysa wenno dua a lawas kalpasanna.

Saan nga amin ket mapasaranda amin dagiti pagilasinan. Mairaman kadagitoy ti:

• saan nga immay ti regla
• bassit a spotting iti tiempo a rumbeng koma nga umay ti regla (implantation bleeding)
• rikna a kasla agsarua wenno panagsarua (morning sickness), iti aniaman nga oras iti aldaw wenno rabii
• nakaro a bannog kalpasan dagiti kadawyan nga aramidmo
• nasakit, nasensitibo wenno dumakdakkel a suso
• kanayon nga agisbo ngem iti kadawyan, ngem awan ti sakit wenno apges
• naburos a tian (bloated), wenno narigat nga agtakki (constipation)
• ad-adu a discharge iti vagina, ngem awan ti gatel wenno apges
• raman a kasla metal iti ngiwat, wenno saan a makaanus kadagiti dadduma nga angot
• panagtarigagay kadagiti baro a taraon, wenno saanen a kayat dagiti taraon a dati a kayatmo
• panagbalbaliw ti rikna (mood)

Saan a maibaga dagitoy a pagilasinan a sigurado a masikogka. Dadduma, kas iti nasakit a suso, mapasamak met sakbay ti regla. Ti pregnancy test ti wagas tapno maammuam.

No kumpet ti fertilised egg iti diding ti matris (uterus), mangrugi ti placenta nga agaramid iti hormone a maawagan iti hCG. Mangrugi daytoy agarup 6 nga aldaw kalpasan ti fertilisation. Pasardengen ti hCG ti regla ken ibagana iti bagi nga agaramid iti dadduma a hormone ti panagsikog. Maipagarup a maysa dagitoy a panagbalbaliw ti hormone kadagiti gapu dagiti nasapa a sintomas kas iti morning sickness. Iti nasapa a panagsikog, dandani agdoble ti hCG iti tunggal tallo nga aldaw. Daytoy ti birokento ti pregnancy test iti isbo wenno dara.

Saan a kanayon a kayat a sawen ti naitantan a regla a masikogka. Dadduma pay a kadawyan a gapu:

• stress
• kellaat a panagkuttong, nalabes a dagsen, wenno adu unay a nadagsen nga ehersisio
• hormonal a family planning, kas iti pills, injectable wenno hormonal IUS
• panagpasuso
• polycystic ovary syndrome (PCOS, maawagan met itan iti PMOS)
• panangrugi ti menopause, kadawyan nga iti nagbaetan ti edad 45 ken 55
• dagiti parikut ti salun-at kas iti sakit ti thyroid wenno diabetes

No saanka a masikog, agpadoktorka no 3 a sinasaruno a regla ti saan nga immay wenno nagbalin nga iregular ti reglam.

Mailako iti botika uray awan reseta dagiti home pregnancy test kit, a kadawyan a maawagan iti PT. Sukimatenda no adda hCG iti isbom.

Kaano ti ag-test: ti kaaduan a kit ket agandar manipud iti umuna nga aldaw a saan nga immay ti regla. No saanmo nga ammo no kaano koma nga umay ti reglam, ag-test iti saan a basbassit ngem 21 nga aldaw kalpasan ti panagdenna nga awan contraception. Ti panag-test iti 1 agingga iti 2 a lawas kalpasan ti missed period ti mangted iti kasayaatan a mapagtalkan a resulta.

Kasano ti ag-test:

1. Kitaem ti expiry date, ken basaem ti leaflet. Nagduduma dagiti brand.
2. No nasapa ti panag-testmo, usarem ti umuna nga isbo iti agsapa, nga addaan iti kaaduan a hCG. Saanka nga uminom iti adu a danum sakbay ti panag-test.
3. Iggaman ti stick iti agay-ayus nga isbom, wenno isawsaw iti isbo a naurnong iti nadalus a pagikabilan.
4. Agusar iti timer ken basaem ti resulta iti oras nga ibaga ti leaflet, kadawyan nga agarup 5 a minuto.
5. Kitaem no nagparang ti control line. No awan, saan a nagandar ti test. Agusar iti baro.

Panagbasa iti resulta:

• Positibo: dandani kanayon a husto. Ngem saan a maipakita ti test no sadino ti pagdakdakkelan ti sikog, isu nga agpakitaka iti doktor, nurse wenno midwife tapno maikumpirma daytoy ken mangrugi dagiti check-up-mo.
• Negatibo: mabalin a nasapa unay ti panag-testmo. No saan latta nga umay ti regla, ag-test manen kalpasan ti sumagmamano nga aldaw agingga iti maysa a lawas. No negatibo ti dua a test ken awan latta ti regla, agpadoktorka.
• Nakusnaw unay a linia: basaem laeng iti oras nga ibaga ti leaflet, sa ag-test manen kalpasan ti sumagmamano nga aldaw. Napartak a ngumato ti hCG iti nasapa a panagsikog, isu a mabalin a nalawlawag ti sungbat ti sumaruno a test. No saan latta a nalawag, wenno addaanka iti sakit wenno panagdara, agpakitaka iti health worker.

Saan a lapdan ti contraceptive pill ti umno a panagandar ti test. Mabalin a mangted ti fertility medicine iti false positive.

Ti blood test iti clinic ket makasarak iti panagsikog uray sakbay ti missed period, ngem nangngina ken nabaybayag ti resultana. Mairaman ti pregnancy test iti libre a maternity package ti PhilHealth (kitaem ti libre a prenatal check-up).

1. Ag-book a dagus iti umuna a prenatal check-up-mo. Balakad ti WHO nga aramiden ti umuna a check-up iti uneg ti umuna a 12 a lawas ti panagsikog. Mabalinmo a rugian iti barangay health station wenno rural health unit (RHU), lying-in clinic, YAKAP clinic wenno OB-GYN. Tumulong ti regular a check-up tapno nasapa a masarakan ken maaywanan dagiti parikut.

2. Agsaludsodka maipapan iti iron ken folic acid. Irekomenda ti WHO ti inaldaw nga iron ken folic acid supplement bayat ti panagsikog tapno makatulong a malapdan ti anemia, nababa a dagsen ti ubing iti pannakayanakna ken nasapa a panaganak. Ibaga ti health worker-mo no ania ti inumem.

3. Saanka nga uminom iti arak wenno agsigarilio, ken liklikam dagiti maiparit a droga.

4. Agannadka kadagiti agas. No umin-inomka iti agas para iti nabayagen a sakit, agpadoktorka a dagus ken saanmo nga isardeng daytoy nga agmaymaysa. Agsaludsodka pay laeng iti doktor, midwife wenno pharmacist sakbay ti aniaman a baro nga agas, herbal wenno supplement. No negatibo ti test-mo ngem mabalin a masikogka latta, liklikam ti arak, sigarilio ken aniaman nga agas a saanmo a kasapulan agingga a siguradoka, ngem saanmo nga isardeng ti agas nga inreseta no saanka a nagsaludsod iti doktormo.

5. Lagipem ti due date-mo. Ti panagsikog ket kadawyan nga agpaut iti 37 agingga iti 42 a lawas manipud iti umuna nga aldaw ti naudi a reglam. Iyegmo dayta a petsa iti check-up-mo. Ti nasapa nga ultrasound ti nasaysayaat a mangammo no mano a lawas ti sikog.

Panangpalag-an iti morning sickness. Kadawyan a lumag-an daytoy iti maika-16 agingga iti maika-20 a lawas ken saan a makadangran iti ubing. Mabalin a makatulong dagitoy:

• panaginana, ta pakaruen ti bannog ti rikna a kasla agsarua
• babassit ngem kanayon a pannangan kadagiti simple a taraon kas iti innapuy, tinapay wenno crackers
• nalamiis a taraon, no makasarua ti angot dagiti napudot a sida
• panaginum iti danum iti bassit-bassit ngem kanayon
• laya, kas iti salabat (agsaludsodka iti pharmacist sakbay ti ginger supplement)

No saanka a sigurado iti riknam maipapan iti panagsikog, mabalinmo ti makisarita a sipupribado iti doktor, nurse wenno midwife, wenno agsaludsod iti libre nga AI pregnancy guide-mi iti aniaman nga oras.

Agingga iti Oktubre 2026, sakupen ti Expanded Maternity Care Benefit ti PhilHealth (nangrugi idi Abril 30, 2026) ti panangaywan manipud iti nasapa a panagsikog agingga kalpasan ti panaganak. Babaen ti annuroten ti Department of Health, sakupenna ti 8 a prenatal check-up: 1 iti umuna a trimester (bulan 1 agingga iti 3), 2 iti maikadua ken 5 iti maikatlo.

Mairaman kadagiti sakup a test ti pregnancy test, blood typing, complete blood count (CBC), urinalysis, screening para iti hepatitis B, HIV ken syphilis, sugar test para iti diabetes bayat ti panagsikog (OGTT), ken ultrasound, agraman ti transvaginal ultrasound iti umuna a trimester. Makaawatka met iti iron, folic acid ken calcium supplement, bakuna maibusor iti tetano no kasapulan, ken care coordinator a mangigiya kenka iti intero a panagsikogmo.

Awan ti bayadam kadagiti sakup a serbisio iti accredited a pasilidad, basta basic accommodation ti usarem no agpasngayka. Mabalin nga adda nayon a bayad dagiti dadduma a test, pribado a kuarto wenno dagiti panagbisita a lumabes iti 8. Kadagiti pribado a pasilidad, saan a lumabes iti ₱900 amin-amin ti bayad dagiti nayon a panagbisita.

Magun-odmo daytoy a panangaywan kadagiti PhilHealth-accredited a lying-in clinic ken birthing home, health center ken RHU, outpatient clinic ti ospital, YAKAP clinic ken laboratorio. Mabalin met a mabilang dagiti check-up ti midwife iti barangay health station. Saludsodem nga umuna no accredited ti pasilidad para iti maternity care. Maiddaw kadagiti masikog nga agparehistro iti maysa a YAKAP clinic, a mabalin nga aramiden ti tunggal Filipino. No saan nga accredited para iti maternity care dayta a clinic, i-refer-naka iti accredited. No umakarka, dumawatka iti referral letter tapno maituloymo iti sabali a lugar.

Agbirok iti health center wenno birthing home nga asideg kenka, ken basaem dagiti giya-mi maipapan iti no ania ti sakupen ti PhilHealth ken PhilHealth YAKAP.

Ti ectopic pregnancy ket sikog nga agdakdakkel iti ruar ti matris, kadawyan iti fallopian tube. Saan a mabalin nga agbalin nga ubing, saanen a maisalakan ti sikog, ken masapul a maagasan babaen ti agas wenno operasion. Awan ti pagilasinan iti rugrugi ti dadduma a babbai. No adda pagilasinan, kadawyan nga agparang iti nagbaetan ti maika-4 ken maika-12 a lawas:

• sakit ti tian, masansan iti baba ken iti maysa a sikigan
• panagdara a naiduma iti regla: mabalin nga agsardeng ken agsubli, ken nadanum ken nangisit a kayumanggi (brown)
• sakit iti murdong ti abaga
• sakit no agisbo wenno agtakki, wenno panagburis (diarrhoea)

Agpadoktorka ita nga aldaw no addaanka kadagitoy a pagilasinan ken adda posibilidad a masikogka, uray negatibo ti test. Nangatngato ti posibilidad ti ectopic pregnancy no naaddaanka iti daytoy idi, naaddaanka iti impeksion iti pelvis, nagpa-fertility treatment wenno operasion iti fallopian tube, nagsikogka bayat nga agus-usar iti IUD wenno IUS, agsigsigarilioka, wenno nasurok a 35 ti tawenmo.

No bumtak ti tube, mangted daytoy iti kellaat, natadem ken nakaro a sakit ti tian, a kadua ti nakaro a panagulaw wenno panagtalimudaw, rikna a kasla agsarua wenno nakaro a kinamaputla. Umawag iti 911 wenno mapan iti kaasitgan nga emergency room.

Ti panagdara iti nasapa a panagsikog ket saan a kanayon a nakaro, ngem mabalin a pagilasinan ti pannakaalis ti sikog (miscarriage), ectopic pregnancy wenno molar pregnancy (saan a normal a tubo iti uneg ti matris). Masapul a maipakita ita nga aldaw ti spotting nga awan sakitna wenno nalag-an ti sakitna. Emergency ti nadagsen a panagdara, nakaro a sakit, sakit ti abaga wenno rikna a kasla matalimudaw.

Ti nakaro a panagsarua (hyperemesis gravidarum) ket nalablabes ngem iti kadawyan a morning sickness. Mabalin a pakaigapuan daytoy ti dehydration ken mabalin a masapul ti maospital. Agpasukimatka ita nga aldaw no 24 nga oras a maisarua amin a kanem wenno inumem, nasipnget unay ti maris ti isbom wenno nasurok a 8 nga oras a saanka a nakaisbo, nakapsut wenno maulawka no tumakderka, addaanka iti sakit ti tian wenno gurigor, wenno kumkumuttongka. Masapul ti dagus a tulong ti panagsarua iti dara. Mabalin met a pakaigapuan ti panagsarua ti impeksion iti isbo: kitaem ti giya-mi iti sintomas ti UTI.

Adu a pamilia a Filipino ti addaan iti bukodda a kaugalian iti nasapa a panagsikog. Pudno ken kadawyan ti paglilihi, ti nakaro a panagtarigagay iti dadduma a taraon wenno panaggura iti dadduma: ammo a nasapa a pagilasinan ti panagbalbaliw ti gana, raman ken panagangot. Aniaman ti pammati ti pamiliam maipapan iti kaipapanan ti paglilihi, ti napaneknekan a makatulong iti ubingmo ket ti nasapa a prenatal care, iron ken folic acid, nasustansia a taraon, ken awan arak wenno sigarilio.

Dadduma a kaugalian ti mabalin a mangitantan iti panagpadoktor:

• "Ilimed pay agingga iti 3 a bulan." Sika ti mangpili no kaano nga ibagam iti sabsabali, ngem saanmo nga uray ti panagpakita iti health worker. Rumbeng nga iti uneg ti umuna a 12 a lawas ti umuna a check-up.
• "Uminom iti pamparegla tapno agsubli ti regla." No naitantan ti reglam, ag-pregnancy test nga umuna, ken liklikam dagiti agas ken herbal agingga a maammuam.
• "Maammuan ti mangilot no nasayaat ti sikog." Ti check-up, no dadduma agraman ti ultrasound ken blood test, ti wagas dagiti health worker a mangsukimat no iti umno a lugar ti pagdakdakkelan ti sikog. No agpailotka, agpakitaka met iti midwife wenno doktor.