Malasakit Center: siasino ti matulongan, dagiti requirements ken kasano ti agapply

Ti Malasakit Center ket maysa a one-stop shop para iti medikal ken pinansial a tulong iti uneg ti government hospital. Ti "malasakit" ket sao a Filipino a kayatna a sawen ti pudno a panangaywan ken panangipateg iti sabsabali.

Idi, ti pamilia nga addaan iti dakkel a bill iti ospital ket masansan nga agsubli-subli iti nadumaduma nga opisina: PhilHealth, Department of Health (DOH), Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) ken Department of Social Welfare and Development (DSWD). Pinagtitipon ti Malasakit Center dagitoy nga ahensia iti maymaysa a lugar, tapno makadawatka iti tulong nga awan pakasapulam a rumuar iti ospital.

• Naluktan dagiti umuna a Malasakit Center idi 2018. Maysa kadagiti immuna ti naluktan idi Hunio iti dayta a tawen iti Western Visayas Medical Center idiay Iloilo City.
• Pinagbalin a linteg ti Malasakit Centers Act of 2019 (Republic Act 11463) ti programa. Napirmaan dagiti pagannurotanna idi Pebrero 2020.
• Idi Septiembre 2024, ti kabaruan a nasional a bilang a nasarakanmi, imbaga ti DSWD nga adda dagiti staff-na iti 166 a Malasakit Center kadagiti ospital ti gobierno iti intero a pagilian.

Apay a napateg daytoy: idi 2019, kinuna ti WHO nga agarup 55% ti gastos iti salun-at iti Filipinas ket direkta a naggapu iti bulsa dagiti tao, ket adu a pamilia ti pumanglaw gapu iti gastos ti panagpaagas. Adda ti Malasakit Center tapno saan a lapdan ti kuarta ti panagpaagas a kasapulam.

Nadumaduma ti bayadan ti tunggal ahensia iti center:

• Ti PhilHealth ti umuna nga agbayad, babaen kadagiti benefit package-na (kas pagarigan, ti case rate). Kitaen dagiti staff-na ti membership-mo ken tulongandaka iti claim-mo.
• Ti medical assistance ti DOH, a maawagan iti MAIFIP (Medical Assistance to Indigent and Financially Incapacitated Patients), ken ti PCSO ket tumulong a mangbayad kadagiti medikal a gastos a saan a sakup ti PhilHealth. Mabalin a mairaman ditoy ti nabati a bill iti ospital, agas, laboratory test ken procedure.
• Ti DSWD, babaen ti programa nga AICS (Assistance to Individuals in Crisis Situations), ket tumulong kadagiti saan a medikal a kasapulan. Nailista kadagiti pagannurotan idi 2020 ti pamasahe, taraon, gastos iti panagitabon, dagiti assistive device a saan nga it-ited dagiti sabali nga ahensia, ken cash para kadagiti sabali pay a naganat a kasapulan.

Mabalin a cash wenno guarantee letter (GL) ti tulong: naisurat a kari ti ahensia a bayadanna ti paset ti billmo. Awaten daytoy ti ospital a kas kasukat ti cash, isu a saanmo a masapul ti agbayad nga umuna sa agclaim.

Awan ti naituding a gatad. Kitaen ti social worker ti billmo ken ti kasasaad ti pamiliayo. Nayon ti tulong iti kabaelan ti pamiliayo, isu a mabalin nga adda pay laeng paset ti bill a bayadam.

Nagbaliw iti panaglabas dagiti tawen no ania nga ahensia ti agbayad iti ania. Idi naudi a paset ti 2024, kinuna ti DSWD nga ar-aramidenna ti panangpalawa iti medikal a tulongna iti uneg dagiti Malasakit Center. Ibaga kenka dagiti staff dagiti pagannurotan a maipatpatungpal ita.

Para iti dua a grupo ti pasiente ti Malasakit Center:

• Indigent a pasiente: dagiti tao a napanglaw ken saan a makabael kadagiti kangrunaan a kasapulanda.
• Financially incapacitated a pasiente: dagiti tao a saan a kadawyan a maibilang a napanglaw ngem saanda a kabaelan a bayadan daytoy a bill ita. Mabalin a mapasamak daytoy kalpasan ti nabayag a pannakaospital, operasion, panangagas iti cancer wenno dialysis.

Isu a saanmo a masapul ti agbalin a 4Ps member, wenno nailistan a kas indigent, tapno makadawat. Adda dagiti ospital nga agkiddaw latta iti certificate of indigency a karaman dagiti papelesmo (kitaem ti listaan iti baba). Ti maysa a medical social worker ti mang-interview kenka, mangkita kadagiti papelesmo ken mangikeddeng no ania a tulong ti maitutop.

Siasino ti mabalin nga agapply:

• ti pasiente
• maysa a kapamilia wenno sabali a pannakabagi nga addaan iti napirmaan nga authorization letter manipud iti pasiente (saan a masapul no nababbaba ngem 18 ti tawen ti pasiente wenno nakaro unay ti sakitna a saanna a maasikaso)

Masansan a makadawat met dagiti outpatient, saan laeng a dagiti na-admit. Iti Philippine Children's Medical Center, kas pagarigan, mabalin nga agapply ti siasinoman a pasiente a maag-agasan sadiay, babaen ti reseta, laboratory request wenno hospital bill a kas pammaneknek iti kasapulan.

Masarakan dagiti Malasakit Center kadagiti DOH hospital, agraman dagiti regional hospital ken medical center, iti Philippine General Hospital (PGH) idiay Manila, ken kadagiti sabali a publiko nga ospital. Awan dagitoy kadagiti pribado nga ospital.

Tapno makasarak:

• Agsaludsodka iti information desk, admitting section wenno opisina ti Medical Social Service ti ospital. Kadagiti dadduma nga ospital, paset ti patient assistance wenno social service office ti Malasakit Center.
• Usarem ti Find care tapno agsapul iti government hospital nga asideg kenka, wenno saludsodem iti navigator-mi no sadino ti padasem.

Awan ti nasarakanmi a maymaysa nga opisial ken updated a listaan dagiti amin a center, isu nga agsaludsodka nga umuna iti ospital sakbay nga agdaliasat iti adayo. Adu a center ti nakalukat laeng iti office hours kadagiti aldaw nga adda trabaho.

No emergency, mapanka nga umuna iti kaasitgan nga ER. Mabalinmo ti agsaludsod maipapan iti tulong iti bill no maag-agasanen ti pasiente.

Bassit laeng ti nagdudumaan dagiti requirements iti tunggal ospital. Dagitoy ti kiddawen ti kaaduan. Mangitugot iti original ken photocopy ti tunggal maysa.

1. Maysa a valid ID ti pasiente wenno ti tao a ma-interview, nasaysayaat no government ID kas iti National ID, UMID, PhilHealth ID, driver's license, voter's ID, senior citizen, PWD, 4Ps wenno barangay ID. No pudno nga awan ti IDmo, mabalin nga awaten ti DSWD ti barangay certification maipapan iti kinasiasinom.
2. Medical certificate wenno clinical abstract (maawagan met iti medical abstract wenno discharge summary). Masapul a nailanad ditoy ti diagnosis ken ti naan-anay a nagan, license number ken pirma ti doktormo, ken naited iti uneg ti napalabas a tallo a bulan. Kiddawem daytoy a nasapa iti doktormo wenno iti medical records office, ta mabalin a mabayag ti panangisaganada iti daytoy.
3. Pammaneknek ti masapul a bayadam. Para iti bill iti ospital, itugot ti statement of account (SOA) a pinirmaan ti billing clerk, wenno certificate of balance ken promissory note manipud iti credit and collection office. Para iti agas wenno device, itugot ti reseta nga addaan iti petsa ken pirma. Para iti test wenno procedure, itugot ti laboratory request wenno order ti doktor.
4. Social case study wenno case summary, nga insagana ti social worker manipud iti ospital, DSWD wenno iti social welfare office ti siudad wenno iliyo (LSWDO). Kiddawen daytoy ti DSWD para iti bill iti ospital ken kadagiti dakdakkel a request. Iti 2023 a charter-na, kayatna a sawen dagiti agas wenno test a nasursurok ngem ₱10,000 ti gatadna, a karaman ti price quotation.
5. Certificate of indigency wenno barangay certificate of residency, no kiddawenda. Adda dagiti ospital a mangted iti bukodda.
6. Authorization letter ken ID ti pannakabagi, no sabali a tao ti agapply para iti pasiente.

Saanka pay a nakarehistro iti PhilHealth? Dagiti dadduma a government hospital, kas iti Philippine Children's Medical Center, ket mabalinda nga i-enroll a dagus ti na-admit a ward (service) patient a saan a makabayad, babaen ti Point of Service (POS) ti PhilHealth. Kadawyan nga agkiddawda iti registration form (PMRF), birth certificate ken ID.

1. Mapanka a nasapa. Apaman a ma-admit ti pasiente, wenno no ammom no mano ti gastos ti operasion wenno agas, saludsodem no sadino ti Malasakit Center. Dimo urayen ti aldaw ti discharge.
2. Mangala iti queue number ken iyawatmo dagiti papelesmo iti counter. Kitaen dagiti staff no kompleto dagitoy ken ibagada no ania ti kulang.
3. Agpa-interview. Agsaludsod ti social worker maipapan iti pamiliayo, trabaho, sapul ken sakit. Sumungbatka a pudno: daytoy ti pagibatayanda no ania a tulong ti maitutop.
4. Umuna ti PhilHealth. Kitaen dagiti staff ti PhilHealth ti membership-mo, ket maikkat iti bill ti benepisiom.
5. Ti nabati ket maitutop iti husto nga ahensia. Ikeddeng ti social worker no ania a tulong ti maalam manipud iti DOH, PCSO wenno DSWD, ken no mano.
6. Awatem ti tulong. Agpirmaka iti acknowledgement form. Panggep ti 2023 service charter ti DSWD a malpas ti cash a tulong iti agarup 13 nga oras ti trabaho (working hours), ken ti guarantee letter, a maipatulod iti billing office, iti agarup maysa nga aldaw, saan a karaman ti oras iti pila. Nabaybayag daytoy no adu ti agur-uray wenno adda kulang a papeles.
7. Alaem ti discharge clearance no sakupen wenno nabayadanen ti bill. Idulinmo amin a papeles iti maymaysa a folder.

Para iti nabayag a panangagas kas iti dialysis wenno chemotherapy, saludsodem no kasano kadalas a masapul nga agapplyka manen. No saanka a maaprobaran, saludsodem a sidadayaw no apay ken no ania pay ti mabalinmo a padasen.

Awan ti bayad iti aniaman nga addang. Saan a mairaman iti opisial a listaan dagiti requirements ti surat manipud iti politiko wenno siasinoman. Dika agbayad iti siasinoman nga agtukon a mangpapardas iti proseso.

Kanayon nga umuna ti PhilHealth sakbay ti sabali a tulong, isu a no ammom dagiti benepisiom, bumassit ti masapul a dawatem.

• Agkiddawka iti ward nga idda no mabalin. Segun kadagiti 2020 a no co-payment rules ti PhilHealth, ti kameng nga adda iti basic wenno ward nga idda (kuarto a pagbibingayan dagiti pasiente, addaan iti regular a taraon, electric fan ken pagbibingayan a CR) ket awan koma ti bayadanna para iti sakup a serbisio. Mabalin a pabayadan ti private room, aircon, telepono, TV wenno nayon a taraon.
• Awan balance billing. Nailista kadagiti 2020 a rules ti PhilHealth dagiti indigent, sponsored, senior citizen ken lifetime member a sakup ti no balance billing policy-na.
• No nangngina ti panangagas ngem ti case rate, ti PhilHealth a mismo ti mangibaga kadagiti pasiente a mapanda iti Malasakit Center para iti nayon a pinansial a tulong.
• Kasaritam dagiti staff ti PhilHealth iti ospital. Adda dagiti ospital nga addaan iti PhilHealth nurse, a maawagan iti P-CARES, a tumulong kadagiti kameng iti benepisioda.

Tapno ammom no ania ti bayadan ti PhilHealth, basaem ti giyami nga Ania ti PhilHealth ken ti sakupenna?. Para iti check-up ken agas iti ruar ti ospital, kitaem ti giyami iti PhilHealth YAKAP. Tapno maawatam no kasano nga agkakaykaysa dagiti ospital, health center ken ahensia, kitaem ti giyami maipapan iti serbisio ti salun-at iti Filipinas.

Awan ti Malasakit Center kadagiti pribado nga ospital ken kadagiti dadduma a basbassit a publiko nga ospital. Adda pay laeng dagiti mabalinmo nga aramiden:

• Agsaludsodka iti social service wenno billing office ti ospital no ania a tulong ti ammoda.
• Mapanka iti DSWD. Agapplyka iti medical assistance babaen ti AICS iti Crisis Intervention Unit ti DSWD field office iti rehionyo, wenno iti SWAD office iti probinsiayo. Itugot dagiti isu met laeng a papeles a nailista iti ngato.
• Sarungkaram ti social welfare office ti siudad wenno iliyo (LSWDO) iti munisipio wenno city hall. Mabalinda ti mangisagana iti social case study ken tulongandaka nga agapply.
• Agsaludsodka maipapan iti panangiyakar. No stable ti pasiente ken agtultuloy a dumakdakkel ti bill, saludsodem iti doktor no natalged ti panangiyakar kenkuana iti government hospital. Adda peggad ti panangiyakar iti masakit a pasiente, isu a ti doktor ti mangikeddeng.

No addaanka iti HMO, saludsodem nga umuna no ania ti bayadanna: kitaem ti giyami maipapan iti health insurance ken HMO. Mabalinmo met ti ag-book iti awag iti maysa kadagiti nursemi tapno pagsaritaanyo dagiti pagpilianmo.

• "Para laeng daytoy kadagiti napanglaw unay." Saan. Para met daytoy kadagiti pasiente a financially incapacitated, kayatna a sawen a saanda a kabaelan a bayadan ita ti dakkel a bill, uray no kadawyan a makaraosda met.
• "Masapul ti backer wenno surat manipud iti politiko." Ti social worker ti mangikeddeng, segun iti interview ken kadagiti papelesmo. Mabalin a mapanka ken agdawat nga agmaymaysa.
• "Masapul nga agbayadka nga umuna, sa ma-refund." Kadawyan a saan. Diretso iti ospital ti guarantee letter, isu a maikkat a dagus ti gatad iti billmo.
• "Makababain ti agdawat iti tulong." Adu a pamilia ti mabain nga agdawat. Ngem naisurat ti linteg tapno nalaklaka a magun-od ti tunggal Filipino ti tulong ti gobierno. Inaldaw nga asikasuen dagiti social worker dagiti kastoy a request. Daytoy a mismo ti gapuna nga adda ti programa, isu a ti panagdawat iti tulong ket saan a panagpalimos.