Paano kumuha ng blood pressure sa bahay, gamit ang digital monitor o mano-mano

Bihirang magdulot ng sintomas ang high blood, kaya ang pagsukat lang ang paraan para malaman kung nasaan ang iyong blood pressure. Nakatutulong ang pag-check sa bahay dahil:

• Ipinapakita nito ang karaniwan mong blood pressure. Maraming kinakabahan sa clinic kaya mas mataas ang reading nila roon. Tinatawag itong white coat hypertension.
• Nahuhuli nito ang kabaligtarang problema. May mga normal ang reading sa clinic pero mataas sa bahay o sa trabaho (masked hypertension).
• Natutulungan nito ang doktor na magpasya kung kailangan mo ng gamutan at kung umeepekto ito.

Hindi pinapalitan ng mga reading sa bahay ang check-up. Tungkol sa kondisyon mismo, basahin ang aming gabay sa altapresyon.

Gumamit ng automatic (digital) monitor na may cuff para sa itaas na braso. Ipinapayo ng WHO ang mga device para sa itaas na braso na validated, ibig sabihin ay sinubok ang katumpakan nito laban sa isang pamantayang paraan. Tingnan ang kahon, o magtanong sa iyong pharmacist o health center.

Mga hindi gaanong maaasahang pagpipilian:

• Ang mga monitor sa pulso (wrist) at daliri ay madalas magbigay ng maling numero, lalo na kung hindi kapantay ng puso ang iyong kamay. Hindi ito inirerekomenda ng karamihan ng mga gabay.
• Ang mga phone app at smartwatch na nagpapakita ng blood pressure ay hindi sinubok bilang medical device.
• Ang mga lumang device na may mercury ay unti-unting inaalis sa buong mundo dahil nakalalason ang mercury.

Kasinghalaga ng makina ang laki ng cuff. Kapag masyadong maliit ang cuff, sobrang taas ang reading; kapag masyadong malaki, maaaring sobrang baba. Sukatin ang paikot ng gitna ng iyong hubad na itaas na braso gamit ang medida na pantahi. Dapat pasok ang sukat ng braso mo sa range ng sentimetro na nakasulat sa cuff. Kung hindi, bumili ng cuff na sukat mo at gawa para sa iyong monitor. Hindi gaanong tumpak ang mga "one size fits all" na cuff para sa napakapayat o napakalaking braso.

Dalhin ang iyong monitor sa susunod mong check-up para maikumpara ito ng nurse sa device ng clinic.

Ang maliliit na bagay ay maaaring magpataas ng reading nang 10 points (mm Hg, ang unit sa screen) o higit pa. Maghanda nang ganito:

• Sa loob ng 30 minuto bago sumukat: walang kape, tsaa, energy drink o cola, walang paninigarilyo o vape, walang ehersisyo at walang mabigat na kain.
• Umihi muna. Pinatataas ng punong pantog ang reading.
• Umupo sa silyang may sandalan, katabi ng mesa, sa tahimik na lugar.
• Magpahinga nang hindi bababa sa 5 minuto bago magsimula. Mas mabuti kung 10.
• Nakasandal ang likod, nakalapat ang paa sa sahig, hindi naka-dekuwatro.
• Ipatong ang braso sa mesa para kapantay ng puso ang cuff. Nakatutulong ang unan sa ilalim ng braso.
• Huwag magsalita o gumamit ng cellphone habang nagpapahinga o sumusukat.

Kararating mo lang mula sa mainit at nagmamadaling biyahe? Hintaying kumalma ka muna.

Magkakaiba ang mga modelo, kaya basahin minsan ang leaflet. Ang karaniwang mga hakbang:

1. Dapat walang manggas sa itaas na braso. Maaaring maipit ang braso ng masikip na manggas na itinupi pataas, kaya hubarin na lang ito.
2. Ibalot nang sakto ang cuff, na ang ibabang gilid nito ay 1 hanggang 2 cm (mga isang daliri ang lapad) sa itaas ng tupi ng siko. Ilagay ang artery mark ng cuff sa loob na bahagi ng braso.
3. Tingnan ang higpit: dapat kasya ang dalawang daliri sa ilalim ng ibabang gilid, pero hindi na hihigit pa.
4. Ipatong ang braso sa mesa, kapantay ng puso.
5. Pindutin ang start at huwag gumalaw o magsalita. Hihigpit nang husto ang cuff nang ilang segundo, saka dahan-dahang luluwag.
6. Isulat ang itaas na numero, ang ibabang numero at ang pulso.
7. Maghintay ng 1 minuto at sumukat ulit, nakaupo pa rin. Isulat din iyon.

Sa unang beses, sukatin ang dalawang braso. Kung laging mas mataas ang isa, iyon na ang gamitin mula noon. Sabihin sa doktor kung ang pagitan ay higit sa 20 points sa itaas na numero o 10 sa ibabang numero.

Kung may lumabas na error, tingnan ang cuff, magpahinga nang isang minuto at subukan ulit.

Sa mano-manong paraan, gumagamit ng cuff na may bulb na pambomba sa kamay, dial ng presyon (aneroid sphygmomanometer) at stethoscope. Kailangan dito ng training at malinaw na pandinig, kaya para sa karamihan ng pamilya, mas mainam ang digital monitor. Kung gusto mo itong matutunan, magpaturo sa nurse sa inyong health center.

Ang mga hakbang na sinusunod ng mga health worker:

1. Maghanda at umupo gaya ng sa digital monitor. Ibalot ang cuff sa hubad na itaas na braso.
2. Kapain ang pulso sa pulsuhan (sa gilid ng hinlalaki). Bombahin ang cuff hanggang mawala ang pulso at tandaan ang numero. Palabasin nang buo ang hangin.
3. Ilagay ang patag na bahagi ng stethoscope sa loob ng siko, sa ibaba lang ng cuff.
4. Isara ang balbula at bombahin nang mabilis hanggang 20 hanggang 30 points na mas mataas sa numerong nawala ang pulso sa pulsuhan.
5. Buksan nang dahan-dahan ang balbula, para bumaba ang karayom nang mga 2 hanggang 3 points bawat segundo.
6. Ang numero kung saan mo unang marinig ang dalawang magkasunod na tunog na parang tapik ang itaas na numero (systolic).
7. Ang numero kung saan tumigil ang tunog ang ibabang numero (diastolic).
8. Palabasin ang lahat ng hangin. Isulat ang eksaktong numero; huwag i-round sa pinakamalapit na 5 o 10.

Mali ang reading kapag masyadong mabilis ang paglabas ng hangin o hindi sapat ang taas ng pagbomba. Nababawasan ang katumpakan ng mga dial gauge sa paglipas ng panahon; ipinapayo ng WHO na ipa-check ang mga ito humigit-kumulang kada 6 na buwan, o ayon sa sinasabi ng gumawa. Maaaring hindi tama ang basa ng digital monitor kapag iregular ang tibok ng puso, gaya ng atrial fibrillation, kaya maaaring mano-manong sumukat ang isang trained na health worker.

Pinakamababa ang blood pressure habang natutulog, tumataas pagkagising, at madalas mas mataas sa trabaho kaysa sa bahay. Kaya sumukat sa parehong oras araw-araw.

Kapag gustong malaman ng doktor ang karaniwan mong blood pressure, isang karaniwang plano (mula sa NICE ng UK) ay:

• Dalawang beses sa isang araw: sa umaga at sa gabi. Madaling tandaan ang bago mag-almusal at bago maghapunan.
• Dalawang reading bawat beses, 1 minuto ang pagitan, nakaupo.
• Nang hindi bababa sa 4 na araw, mas mainam kung 7. Huwag isama ang unang araw, saka kunin ang average ng iba pa.

Maaaring iba ang planong ibigay ng doktor mo.

Huwag sumukat nang paulit-ulit dahil lang nag-alala ka sa isang numero; ang pag-aalala mismo ay maaaring magpataas ng numero.

Nagiging kapaki-pakinabang ang mga reading sa bahay kapag nakasulat. Gumamit ng notebook, naka-print na chart o ang memory ng iyong monitor. Sa bawat reading, isulat ang:

• ang petsa at oras
• ang itaas at ibabang numero at ang pulso
• kung aling braso ang ginamit mo
• kailan ka huling uminom ng gamot sa blood pressure, kung umiinom ka
• anumang kakaiba: hilo, puyat, pananakit o stress

Dalhin ang log at ang monitor sa bawat pagbisita sa health center o YAKAP clinic. Tinitingnan ng doktor ang average sa loob ng ilang araw.

Maaari mo ring suriin ang iyong mga reading kasama ang aming blood pressure coach, magtanong sa nurse o mag-book ng tawag.

Ang reading gaya ng 128/82 ay may dalawang numero. Ang itaas (systolic) ay ang presyon sa mga ugat habang pumipiga ang puso; ang ibaba (diastolic) ay ang presyon habang nagpapahinga ito at muling napupuno.

Kadalasang medyo mas mababa ang mga reading sa bahay kaysa sa clinic, kaya mas mababa ang hangganan:

• Sa bahay, average na 135/85 o higit pa ay itinuturing na mataas.
• Sa clinic, 140/90 o higit pa sa dalawang magkaibang araw ay itinuturing na mataas.
• Mas mababa sa 90/60 ay mababa. Mahalaga ito lalo na kung may hilo, paglabo ng paningin, panghihina o pagkahimatay.
• 180/120 o higit pa ay napakataas. Kung may kasama ring pananakit ng dibdib, hirap sa paghinga, matinding sakit ng ulo, paglabo ng paningin o pagkalito, humingi agad ng tulong (tingnan ang kailan dapat humingi agad ng tulong). Kung maayos ang pakiramdam mo, umupo nang tahimik nang ilang minuto at sumukat ulit. Kung 180/120 o higit pa pa rin ang ikalawang sukat, magpatingin sa doktor ngayong araw.

Hindi diagnosis ang iisang mataas na numero. Tinitingnan ng doktor ang average sa loob ng ilang araw. Kung nagpapagamot ka, bibigyan ka ng doktor ng sarili mong target. Huwag kailanman baguhin, laktawan o dagdagan ang gamot dahil sa isang reading: isulat ito at itanong sa doktor.

Ipinapakita ng mga pag-aaral na tinipon ng WHO kung gaano kalaki ang maaaring itaas ng mga ito sa itaas na numero:

• Pagsasalita habang sumusukat: hanggang mga 19 points
• Punong pantog: hanggang mga 33 points
• Paninigarilyo sa kalahating oras bago sumukat: hanggang mga 25 points
• Brasong nakalaylay, mas mababa sa puso: hanggang mga 23 points
• Naka-dekuwatro: hanggang mga 15 points
• Caffeine ilang sandali bago sumukat: hanggang mga 14 points
• Masyadong maliit na cuff: hanggang mga 11 points

Malalaman mo ba ang blood pressure mo sa pakiramdam? Madalas isisi sa blood pressure ang paninigas o pananakit ng batok, sakit ng ulo o pakiramdam na mainit. Marami pang ibang sanhi ang bawat isa rito, at kadalasan walang anumang babala ang high blood. Gamitin ang monitor sa halip na manghula, at huwag uminom o lumaktaw ng gamot dahil lang masakit ang batok.

Hindi mo kailangan ng sariling monitor para malaman ang iyong mga numero. Magtanong sa inyong barangay health station o rural health unit (RHU), o pumunta sa iyong PhilHealth YAKAP clinic. Ayon sa mga patakaran ng PhilHealth sa primary care, itinatala ng clinic ang mga pangunahing datos sa kalusugan, kasama ang blood pressure, sa iyong unang pagbisita sa taon (ang First Patient Encounter). Noong Hulyo 2025, sinabi ng PhilHealth na libre ang mga serbisyo ng YAKAP sa mga accredited na clinic, at maaaring maningil ang pribadong YAKAP clinic ng hanggang ₱900 para sa buong taon.

Sa Western Visayas at Cagayan Valley, gumagamit ang programang Healthy Hearts Philippines ng DOH, sa suporta ng WHO, ng mga validated na blood pressure device at digital registry para masubaybayan ang mga pasyente sa pagitan ng mga pagbisita. Noong Setyembre 2025, nakapagsanay na ito ng mahigit 1,400 doktor, nurse at midwife, at inilalapit ng mga barangay health worker ang BP check sa mga komunidad.

Kung may high blood ka, maaari ring magreseta ang iyong YAKAP doctor ng libreng gamot mula sa mga accredited na botika, hanggang ₱20,000 bawat taon. Basahin ang aming gabay sa PhilHealth YAKAP at gabay sa taunang check-up, o gamitin ang Find care para maghanap ng health center na malapit sa inyo.