Iskedyul ng bakuna ng baby at bata sa Pilipinas

Tinuturuan ng bakuna ang katawan ng anak mo na labanan ang ilang mikrobyo bago pa niya makasalubong ang mga ito. Mas ligtas ito nang malayo kaysa magkaroon ng proteksiyon sa pamamagitan ng pagkakasakit.

Hindi pa nawawala ang mga sakit na ito. Noong 2019, nagdeklara ang Department of Health (DOH) ng outbreak ng tigdas sa limang rehiyon, at 203 na ang namatay sa tigdas pagsapit ng huling bahagi ng Pebrero. Mga 6 sa bawat 10 taong nagkatigdas ang hindi nabakunahan. Nang taon ding iyon, nagkaroon ng outbreak ng tigdas at ng polio sa Lanao del Sur.

Pinoprotektahan din ng bakuna ang mga sanggol na masyado pang maliit para sa ilang bakuna, dahil mas kaunti ang hawaan kapag bakunado ang karamihan ng bata sa barangay. Para sa tigdas, mga 95 sa bawat 100 bata ang kailangang mabakunahan para mapigil ang pagkalat nito. Ayon sa hindi pa kumpletong datos ng DOH para sa 2024 (hanggang Enero 2025), mga 61% lang ng mga sanggol na dapat bakunahan ang fully immunized, hindi pa kasama ang mga bakunang ibinigay sa private clinic. Noong 2025, kasama pa rin ng WHO ang Pilipinas sa 10 bansang may pinakamaraming batang walang bakuna o kulang ang bakuna.

Libre ang mga pangunahing bakunang ito mula sa National Immunization Program (NIP) ng DOH sa mga pampublikong health center. Ganito ang karaniwang iskedyul:

• Pagkapanganak: BCG, na nagpoprotekta laban sa malulubhang uri ng tuberculosis (TB), at ang unang bakuna laban sa hepatitis B. Payo ng WHO na ibigay ang hepatitis B sa loob ng 24 na oras pagkapanganak.
• Sa 6 na linggo: pentavalent vaccine (unang dose), oral polio vaccine (OPV) (unang dose) at pneumococcal conjugate vaccine (PCV) (unang dose).
• Sa 10 linggo: pentavalent, OPV at PCV (ikalawang dose).
• Sa 14 na linggo: pentavalent, OPV at PCV (ikatlong dose), at ang iniksiyong inactivated polio vaccine (IPV).
• Sa 9 na buwan: ang unang bakunang may proteksiyon laban sa tigdas, gaya ng MMR (measles o tigdas, mumps o beke, at rubella o German measles).
• Sa 12 buwan: ang ikalawang bakunang may proteksiyon laban sa tigdas.

Ang ibig sabihin ng mga pangalan:

• Ang pentavalent ("5-in-1") ay laban sa diphtheria, pertussis (whooping cough o ubong-dalahit), tetanus, hepatitis B at Hib, isang mikrobyong nagdudulot ng meningitis at pulmonya.
• Ang PCV ay laban sa pneumococcus, isang karaniwang sanhi ng pulmonya, impeksiyon sa tainga at meningitis.
• Ang OPV ay ipinapatak sa bibig. Ang IPV ay iniksiyon. Mas malakas ang proteksiyon laban sa polio kapag pareho ang ibinigay. Payo na ngayon ng WHO ang ikalawang dose ng IPV, kaya maaaring magbigay pa ng isa ang inyong health center sa susunod, kadalasan kasabay ng bakuna sa tigdas.

Itinuturing ng DOH na fully immunized ang bata kapag nakatanggap na siya ng isang BCG, tatlong pentavalent, tatlong OPV at dalawang dose ng bakunang may proteksiyon laban sa tigdas bago ang unang kaarawan.

Kasama rin ng Philippine Pediatric Society (PPS) ang bakunang rotavirus sa mga libreng bakuna ng programa. Pinoprotektahan nito ang baby laban sa isang karaniwang sanhi ng matinding pagtatae. Iba-iba ang supply sa bawat lugar, kaya magtanong sa health center sa pagbisita sa 6 na linggo.

Paglampas ng pagkasanggol, ang school program ng DOH na Bakuna Eskwela, na ibinalik noong 2024, ay nagbibigay ng measles-rubella (MR), tetanus-diphtheria (Td) at HPV vaccine sa piling baitang sa mga pampublikong paaralan. Pinoprotektahan ng HPV vaccine laban sa mga uri ng HPV na pinakamadalas na kaugnay ng cervical cancer.

Nagbabago ang iskedyul paminsan-minsan: sundin ang iskedyul ng inyong health center.

1. Pumunta sa inyong barangay health station, rural health unit (RHU) o city health center. Libre ang mga bakuna ng NIP. Maraming center ang may takdang araw ng bakuna bawat linggo o buwan, kaya itanong kung anong araw.
2. Dalhin ang vaccination record ng baby (baby book o health center card) sa bawat pagpunta. Doon isinusulat ng health worker ang bawat bakuna at ang susunod na petsa.
3. Magsimula pagkapanganak. Kung sa ospital o lying-in clinic ipinanganak ang baby, kadalasang naibibigay na ang BCG at hepatitis B bago kayo umuwi.
4. Bumalik sa takdang petsa. Nakita ng isang pag-aaral sa tatlong rehiyon na maraming sanggol na Pilipino ang ilang linggong nahuli sa bakuna, kaya wala silang proteksiyon noong pinakabata pa sila.
5. Abangan ang outreach. Sa mga estratehiya ng DOH gaya ng Reaching Every Purok, dinadala ng mga health worker ang bakuna sa malalayong komunidad, at sa ilang lugar ay nagbabahay-bahay sila para hanapin ang mga batang may nakaligtaang dose.
6. Magtanong tungkol sa digital record. Mula Hulyo 2025, gumagamit na ang ilang lokal na pamahalaan ng DigiVacc. Sa VaccCheck app nito, makikita ng magulang ang record ng anak at makakatanggap siya ng paalala.

Kung naubusan ng bakuna ang center, itanong kung kailan babalik.

Hindi sigurado kung saan ang pinakamalapit na pampublikong health center? Gamitin ang aming Find care page.

PhilHealth Newborn Care Package: para sa mga baby na ipinanganak sa PhilHealth-accredited na ospital, birthing home at lying-in clinic, binabayaran ng package na ito ang mahahalagang pangangalaga sa bagong silang, kasama ang bakunang BCG at hepatitis B, newborn screening at hearing test. Ayon sa update noong 2019, kailangang manatili ang sanggol sa pasilidad nang hindi bababa sa 24 na oras para maging kuwalipikado, maliban kung ni-refer. Itanong sa PhilHealth desk ng pasilidad kung ano ang sakop ngayon.

Private na pediatrician at clinic: babayaran mo ang bawat bakuna at ang konsulta. Maraming pamilya ang kumukuha ng libreng bakuna sa health center at nagdadagdag ng iba sa private.

Mas maraming bakuna ang inirerekomenda ng PPS at ng Pediatric Infectious Disease Society of the Philippines kaysa sa sakop ng libreng programa. Kasama sa kanilang listahan noong 2020 ang:

• booster para sa diphtheria, pertussis at tetanus, polio, Hib, hepatitis B at pneumococcus
• influenza (trangkaso), isang beses bawat taon pagkatapos ng mga unang dose
• bulutong-tubig (chickenpox o varicella) at hepatitis A
• Japanese encephalitis, isang malubhang impeksiyon sa utak
• HPV, kung hindi ito nakuha ng anak mo sa paaralan

Iba-iba ang presyo sa bawat clinic, kaya itanong ang halaga ng bawat dose at kung ilan ang kailangan. Kung hindi kaya ng budget ang dagdag na bakuna, siguraduhing matapos man lang ng anak mo sa tamang oras ang mga libreng bakuna ng NIP.

Kung may nakaligtaang bakuna ang anak mo, hindi pa huli para sa karamihan nito. Dalhin ang bata sa health center o sa doktor. Ibibigay nila ang mga naiwang bakuna batay sa kasalukuyang edad ng anak mo. Kadalasan, hindi na kailangang ulitin mula sa simula ang buong serye.

• Nawala ang baby book? Kung hindi na mahanap ang record, sabi ng PPS, puwedeng ibigay na lang ulit ang mga naiwang bakuna batay sa edad at kasaysayan ng bata. Hindi nakakasama ang sobrang dose. Mas malaking panganib ang hindi pagkakabakuna.
• May age limit ang ilang bakuna. Para lang sa maliliit na sanggol ang bakunang rotavirus. Payo ng WHO na simulan ito agad pagsapit ng 6 na linggong edad at huwag kailanman ibigay pagkalampas ng 24 na buwan, at may mga brand na kailangang matapos nang mas maaga, bago mag-24 na linggo (mga 6 na buwan). Hindi na kailangan ng Hib vaccine ang malulusog na batang lampas 5 taong gulang. Magtanong nang maaga, bago lumampas sa edad ang anak mo.
• Kapag may outbreak, nagsasagawa ang DOH ng catch-up campaign, gaya ng Chikiting Ligtas noong 2023 at ng measles-rubella campaign sa Mindanao noong unang bahagi ng 2026. Tumutulong ang mga libreng campaign na ito para makahabol ang mga bata. Sundin pa rin ang regular na iskedyul sa baby book.

Karamihan ng side effect ay banayad at nawawala sa loob ng ilang araw:

• saglit na pag-iyak, tapos tatahan kapag niyakap o pinadede
• pamumula, pamamaga o pananakit sa tinurukan, nang 2 hanggang 3 araw
• pagiging iritable, antukin o matamlay, o bahagyang lagnat nang 1 o 2 araw

Paano tutulungan ang anak mo:

• Padedehin o painumin gaya ng dati, at yakapin ang anak mo.
• Lagyan ng malamig na compress ang masakit o namamagang tinurukan.
• Bihisan nang manipis. Huwag siyang balutin ng makapal na kumot.
• Kung may lagnat ang bata at hindi siya komportable, maaaring makatulong ang paracetamol. Sundin ang dose na nakasulat sa label para sa edad o timbang ng anak mo. Magtanong muna sa doktor kung wala pang 3 buwan ang baby. Huwag magbigay ng aspirin sa batang wala pang 16 na taong gulang maliban kung reseta ito ng doktor.

BCG: may lalabas na maliit na bukol na kadalasang nagiging paltos o maliit na sugat pagkalipas ng mga 2 linggo. Nagkakaroon ito ng langib at gumagaling sa loob ng ilang linggo hanggang ilang buwan, at nag-iiwan ng maliit at patag na peklat. Hayaan itong walang takip, at huwag lagyan ng plaster (band-aid). Kung may lumalabas na likido, takpan nang maluwag ng tuyong gasa hanggang magkalangib.

MMR: may mga batang nagkakaroon ng pantal, lagnat at masamang pakiramdam mga 7 hanggang 11 araw pagkatapos ng bakuna, o bahagyang pamamaga ng pisngi o leeg mga 2 hanggang 3 linggo pagkatapos. Nawawala ang mga ito sa loob ng ilang araw.

Rotavirus: bantayan ang bihirang pagbabara ng bituka sa loob ng isang linggo pagkatapos ng bakuna (tingnan ang mga danger sign sa page na ito).

Napakabihira ng malubhang allergic reaction. Kadalasan, nagsisimula ito sa loob ng ilang minuto, karamihan sa loob ng 30 minuto, kaya huwag magmadaling umuwi pagkatapos ng iniksiyon. Sinanay ang mga health worker na gamutin ito.

Kakaunti lang ang batang hindi puwedeng bakunahan. Kadalasan, hindi dahilan ang banayad na sakit para lumiban sa schedule.

• Banayad na sipon, ubo o tumutulong uhog na walang mataas na lagnat: kadalasan, puwede pa ring bakunahan ang anak mo.
• Mataas na lagnat o masamang-masama ang pakiramdam: maaaring pabalikin kayo ng health worker kapag magaling na ang bata.
• Malubhang allergic reaction sa naunang dose o sa isang sangkap ng bakuna: sabihin sa health worker bago ang anumang bakuna.
• Mahinang immune system, halimbawa dahil sa HIV, gamutan sa cancer o pangmatagalang steroid na gamot, o kung uminom ang nanay ng gamot na nagpapahina ng immune system habang buntis: maaaring hindi ligtas ang ilang live vaccine (gaya ng BCG, MMR, oral polio at rotavirus). Sasabihin ng doktor kung alin ang puwede sa anak mo.
• Nagkaroon na ng pagbabara ng bituka (intussusception) o ng ilang bihirang kondisyon sa bituka: sabihin sa health worker bago ang bakunang rotavirus.

Kung hindi sigurado, pumunta pa rin at magtanong. Titingnan muna ng health worker ang bata.

• "Manghihina ang baby ko kapag maraming turok nang sabay-sabay." Ligtas ang pagbibigay ng ilang bakuna sa isang pagbisita. Hindi nito nao-overload ang immune system, at mas kaunti ang pagbabalik ninyo.
• "Nagdudulot ng autism ang bakuna." Walang nakitang kaugnayan ang malalaking pag-aaral sa pagitan ng MMR vaccine at autism.
• "Mula nang Dengvaxia, hindi na ako nagtitiwala sa bakuna." Bumaba ang tiwala sa bakuna sa Pilipinas pagkatapos ng isyu sa bakuna sa dengue. Iba ang mga regular na bakuna ng baby, at ilang dekada na itong ginagamit. Nasa programa ng Pilipinas ang bakuna sa tigdas mula pa noong 1960s.
• "Mas maganda ang immunity kung magkakasakit na lang." Ang tigdas, ubong-dalahit at tetanus ay puwedeng makamatay o makapagpabaldado ng bata. Sa tetanus at diphtheria, kahit ang nakaligtas sa sakit ay hindi nagiging protektado.
• "Nasa kapalaran na iyan." Sa Bangsamoro, ipinaliwanag ng mga Muslim na lider ng relihiyon na hindi haram ang bakuna. Gaya ng sinabi ng isang imam, gawin mo muna ang bahagi mo sa pamamagitan ng pagpapabakuna.
• "Mahahawa ng sakit ang anak ko dahil sa bakuna." Ang laman ng bakuna ay mikrobyong pinahina o pinatay, o bahagi lang nito. Napakababa ng tsansang magkasakit ang malusog na bata dahil sa bakuna.

Mag-ingat sa mga kuwento tungkol sa bakuna na kumakalat sa social media. Magtanong sa health worker o pediatrician, at basahin ang aming gabay sa mapagkakatiwalaang impormasyon sa kalusugan. Puwede ka ring magtanong sa aming AI child health guide o makipag-usap sa nurse.